Statystyka wskazuje, że najbardziej narażone na rozwód są młode małżeństwa bez dzieci w których obydwoje rodziców posiada wykształcenie średnie. Poznaj różnice między separacją i rozwodem. Zobacz także infografikę w której poznasz inne ciekawe statystyki związane z rozwodami!

 

Na które z dwóch rozwiązań prawnych zdecydować się, gdy w naszym życiu pojawi się kryzys małżeński trudny do przezwyciężenia?

Zawarcie małżeństwa w Urzędzie Stanu Cywilnego (tudzież za pośrednictwem tzw. małżeństwa konkordatowego) nie jest decyzją nieodwracalną. Jeśli nastąpią określone przesłanki, jedno lub dwoje małżonków może wystąpić z wnioskiem o separację lub rozwód. Wyjaśniamy, czym różnią się oba rozwiązania.

Różnice pomiędzy separacją a rozwodem

Zacznijmy od drugiego z pojęć, ponieważ jest ono łatwiejsze do zdefiniowania. Orzeczenie przez sąd rozwodu oznacza, że małżeństwo w sensie prawnym zostaje rozwiązane. Separacja niesie ze sobą takie same skutki jak rozwód (np. rozdzielność majątkową małżonków) jednak nie powoduje zakończenia małżeństwa. Separację można znieść, jeśli kryzys pomiędzy małżonkami minie. Rozwód jest procesem nieodwracalnym.

Najważniejszą różnicą jest prawo do zawarcia nowego małżeństwa. W przypadku rozwodu można ponownie zawrzeć związek małżeński, zaś w czasie separacji – nie. Warto też zwrócić uwagę, że rozwód umożliwia powrót do poprzedniego nazwiska, podczas gdy separacja nie daje takiej możliwości.

Znaczące różnice występują w samym postępowaniu. Gdy małżonkowie występują o separację, nie ma konieczności udowadniania, że pożycie małżeńskie trwale ustało i że nie istnieją żadne szanse na pogodzenie. Wystarczy ukazać rozkład pożycia. Co więcej, może to zrobić także ten współmałżonek, który za ten rozkład odpowiada – w przypadku rozwodu jest to nie możliwe. Reasumując: separację sąd orzeknie szybciej i bez konieczności udowadniania wielu przesłanek.

Niższe są też koszty samego postępowania. Separację, w przypadku gdy dochodzi do porozumienia stron, a para nie ma małoletnich dzieci, uzyskuje się na jednej rozprawie, której koszt wynosi 100 zł. Natomiast w przypadku rozwodu cała procedura może trwać znacznie dłużej (kilka rozpraw, gdy konieczne jest orzeczenie o winie), a stała opłata sądowa wynosi 600 zł.

Separacja nie przekreśla obowiązku płacenia alimentów małżonkowi (jeśli takie zostały zasądzone), tymczasem w przypadku rozwodu obowiązek mija po 5 latach. Co więcej, para po rozwodzie nie ma względem siebie obowiązku wzajemnej pomocy, z kolei separacja wciąż do tego zobowiązuje, jeśli wymagają tego „względy słuszności”.

Najważniejsze podobieństwa

Oba rozwiązania niosą ze sobą rozdzielność majątkową obojga małżonków. Od chwili wejścia w życie separacji lub rozwodu, każdy zarabia tylko na swój majątek osobisty, a majątek wspólny może ulec rozdzieleniu. Zanika także prawo do dziedziczenia z urzędu, chyba że w testamencie są inne zapisy.

Podobne są także przepisy dotyczące potomstwa. Jeśli urodzi się w terminie po upływie 300 dni od orzeczenia separacji lub rozwodu, nie ma prawnego domniemania, że pochodzi z małżeństwa. Jeśli zaś para miała dzieci wcześniej, który rodzic otrzymuje władzę rodzicielską.

Co wybrać?

Wszystko zależy od odpowiedzi na pytanie: czy zaistniałą sytuację można jeszcze naprawić. Jeśli tak, sensowniej jest zdecydować się na separację, ponieważ jest odwracalna. Jeżeli nie – rozwód będzie najlepszym wyjściem.

A jak wygląda to w praktyce?

Wyjaśnia Adwokat Olga Maciejewska z Kancelarii Adwokackiej w Krakowie:

W swojej karierze spotkałam się jedynie z kilkoma przypadkami orzeczenia separacji pomiędzy małżonkami. Dużo częstsze są przypadki tak zwanej separacji faktycznej: gdy pomiędzy małżonkami doszło do rozpadu pożycia małżeńskiego i więzi z nimi związanych (duchowej, ekonomicznej i fizycznej) pomimo braku jakiekolwiek orzeczenia Sądu rodzinnego. Podkreślić trzeba, że niektóre porządki prawne w określonych przypadkach (np. prawo norweskie) wymagają od małżonków by przed wszczęciem postępowania rozwodowego doszło do orzeczenia separacji. Polskie prawo takiego obowiązku nie nakłada. Decydując się na wszczęcie postępowania o orzeczenie separacji lub rozwodu warto zasięgnąć porady prawnika, jak dane orzeczenie wpłynie na sytuację prawną obojga małżonków i ich małoletnich dzieci.

Jak prezentuje się statystyka rozwodów w Polsce na przestrzeni ostatnich 25 lat?

Widać wyraźnie, że szczególnie osoby młode, coraz częściej decydują się na rozwód. Ciężko jednoznacznie powiedzieć co wpływa na taki stan rzecz, jednak zauważyć można, że jeżeli małżeństwo przetrwa pierwsze 2-3 lata, później ryzyko ewentualnego rozwodu znacząco maleje. Dobrą informacją jest także, że większość małżeństw które decydują się na rozwód nie posiada dzieci. Zachęcamy do zapoznania się z naszą infografiką przedstawiającą najpopularniejsze trendy w przypadku rozwodów.