Kim jest i kim, przede wszystkim, powinien być ojciec? Jaka jest rola ojca w XXI wieku?

Na przestrzeni wieków rola ojca zmieniła się diametralnie. Dawniej mężczyzna był stanowczym wychowawcą, posiadającym naturalny autorytet u dzieci. Wymagał szacunku, dyscyplinował, karał.  Nie był partnerem czy opiekunem dzieci. Dawał poczucie pewnosci, bezpieczeństwa, zabezpieczał materialnie, ale nie okazywał uczuć.

Niezmiernie rzadko zajmował się fizyczną opieką nad dziećmi. Funkcje emocjonalne i opiekuńcze należały do kobiet.

Wraz z rozwojem przemysłu zaczęły następować zmiany społeczne, ekonomiczne i socjologiczne, które odcisnęły piętno również na rodzinie. Powstanie ruchów feministycznych, bunt młodego pokolenia, rozwój nauki, psychologii itp. pozwoliły zmienić dominujący model ojca – patriarchy rodu, często despotycznego.

Obecnie coraz częsciej zmienia się stereotypowe spojrzenie na rolę ojca. Coraz częściej mężczyźni chcą aktywnie uczestniczyć w opiece nad dziećmi, wychowaniu opartym nie tylko na rygorze, ale przede wszystkim na relacjach partnerskich. Dzisiaj mężczyzna jest wychowawcą, opiekunem, partnerem. Tworzy optymalne warunki rozwoju dziecka, pozwala kształtować głębokie więzi emocjonalne i uczuciowe. Ojciec ma nie tylko być fizycznie, ale przede wszystkim, psychicznie.

Wielu mężczyzn wychowanych w tradycyjnych rodzinach może mieć problem z odnalezieniem się w tej nowej roli ojca, jednak zaangażowane ojcostwo może stać się powodem do dumy. Już samo przełamywanie stereotypu, że mężczyzna nie potrafi zajać się dzieckiem może dać ogromną satysfakcję.

Kobiety z reguły nadopiekuńcze i chętnie wyręczające dzieci we wszystkim pozostawiają tacie pole do popisu. Ojciec może nauczyć odpowiedzialności, samodzielności, racjonalności. Rola ojca jako życiowego wychowawcy pobudza rozwój intelektualny dziecka, jednocześnie nie narzucając mu drogi zyciowej. Tata zazwyczaj „pozwala na więcej” niż mama, budując tym samym w dziecku poczucie odwagi.

W zakresie rozwojowo-wychowawczym ojciec powinien reprezentować  wobec dziecka siłę fizyczną, energię, stanowczość. Zazwyczaj zapewnia mu odpowiednie warunki materialne, daje poczucie bezpieczeństwa i stabilności. Zaangażowanie ojca w wychowanie dziecka jest szczególnie istotne, gdyż dziecko identyfikuje się z osobami, z którymi najczęściej przebywa.

Dlatego rola ojca ma coraz większe znaczenie, jego obecność podnosi samoocenę dziecka oraz kompetencje społeczne, umożliwia mu dookreślenie swojej płci i roli w życiu,  sprawia, że kontakt dziecka ze światem jest bogatszy w doznania emocjonalne. Będąc kochanym przez oboje rodziców dziecko również kształtuje swoje emocje i doznania.

W 1986 r Natalia Kukulska śpiewała piosenkę:
„Co powie Tata?”. Dziewczynka zadawała tacie przeróżne pytania, z punktu widzenia małego dziecka niezwykle ważne: „dlaczego biedronka jest mała? Czy może być morze bez dna?”…Zastanawiała się, co odpowie tata? „czy znów się wykręci, czy dziecko zniechęci?”,  aby zakończyć:”on śpi…”. Nie śpij, tato…Czas szybko upływa, a Ty masz jedyną i niepowtarzalną szansę, by uczestniczyć w życiu swego dziecka, w ukształtowaniu jego psychiki, w stworzeniu nowego Człowieka…

Nikoleta Kałużyńska