Ubezwłasnowolnienie jest pozbawieniem osoby zdolności do czynności prawnych, co oznacza, że osoba, która całkowicie lub częściowo została ubezwłasnowolniona nie może samodzielnie kształtować swojej sytuacji prawnej. Podstawą do tego rozwiązania jest przede wszystkim dobro osoby, której proces ma dotyczyć.

.

ubezwlasnowolnienieUbezwłasnowolnienie całkowite

Ta forma ubezwłasnowolnienia może zostać podjęta w sytuacji, w której osoba, która ukończyła 13 lat nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem na skutek choroby psychicznej, ograniczeń umysłowych, choroby alkoholowej czy też narkomanii. Taka osoba może jedynie wykonywać proste czynności życia codziennego jak zakupy, korzystanie z drobnych usług. Uznaje się za nieważne umowy podpisane przez osobę ubezwłasnowolnioną i zaciągnięte kredyty. Podejmowanie ważnych decyzji odbywa się za pomocom ustalonego opiekuna, którego głównym zadaniem jest dbanie o zdrowie i zapewnienie bezpieczeństwa takiej osobie.

Ubezwłasnowolnienie częściowe

Następuje wskutek tych samych przyczyn co ubezwłasnowolnienie całkowite jednak nie ma wskazań do całkowitego pozbawienia osoby korzystanie z swoich praw, jednak potrzebna jest pomoc innej osoby. Może być zastosowane tylko wobec osób pełnoletnich. Osoba częściowo pozbawiona swoich praw może bez nadzoru swojego opiekuna zarządzać swoim zarobkiem, może podejmować działania nie będące zobowiązaniem i rozporządzeniem. Zgody opiekuna potrzebuje w sytuacji kupna-sprzedaży przedmiotów, zleceń i najmu.

Postępowanie prawne w przypadku ubezwłasnowolnienia

Pierwszym krokiem jest złożenie wniosku, który powinien zawierać zakres ubezwłasnowolnienia, obszerne wyjaśnienie przyczyny, dla których wniosek został złożony i stan cywilny osoby.  Kolejnym krokiem po rozpoczęciu postępowania jest zbadanie osoby przez biegłych sądowych z zakresu psychiatrii i psychologii. Opinia biegłych jest bardzo ważna w decyzji sądu. Jeśli decyzją sądu będzie ubezwłasnowolnienie, kolejnym etapem jest ustalenie opiekuna prawnego.
Wniosek o ubezwłasnowolnienie może złożyć jedynie krewny w prostej linii, małżonek i przedstawiciel ustawowy.
Wydanie orzeczenia o ograniczeniu możliwości podejmowania decyzji prawnych nie jest na zawsze, bez możliwości zmiany. Jeśli stan osoby pogarsza się można zmienić z częściowego na całkowite ubezwłasnowolnienie. W drugą stronę również, jeśli osoba nabiera większej samodzielności i intelektualnych zdolności można z całkowitego ubezwłasnowolnienia zmienić na częściowe.

W mentalności Polaków ubezwłasnowolnienie ma bardzo duży nośnik negatywnych emocji. Jednak nikt nie postępuje wbrew dobru osoby z niemożliwością podejmowania samodzielnych decyzji prawnych. W przypadku poważnej choroby ubezwłasnowolnienie jest najlepszym rozwiązaniem ze względu na możliwość dbania o dobro osoby chorej. Osoba wyznaczona na opiekuna dba o interesy, broni praw i ma moc decyzyjną, co w przypadku braku możliwości podejmowania rozsądnych decyzji może uchronić chorą osobę przed prawnymi konsekwencjami złych decyzji.

Marcin Radowski
Artykuł został przygotowany na podstawie
kancelaria-animus.pl/kancelaria/