O władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem rozstrzyga sąd w wyroku orzekającym rozwód.
Podział opieki nad dziećmi

W przypadku gdy rozwodzący się rodzice złożą zgodny wniosek oraz przedstawią porozumienie wychowawcze, które obejmuje najbardziej istotne elementy dotyczące wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej, sąd może pozostawić pełnię władzy rodzicielskiej obojgu rozwiedzionym małżonkom. Porozumienie wychowawcze musi jednak zaakceptować sąd, uwzględnia porozumienie małżonków, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Więcej informacji na temat porozumienia wychowawczego można znaleźć na naszej stronie w artykule „Czym jest plan wychowawczy”.
Jeżeli nie ma możliwości pozostawienia pełni władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, sąd powierza wtedy wykonywanie władzy rodzicielskiej tylko jednemu z nich. W takim wypadku sąd określa w sposób zindywidualizowany, do jakich praw i obowiązków w stosunku do dziecka ograniczona zostaje władza rodzicielska drugiego z rodziców. Treść tych obowiązków i uprawnień może np. obejmować decyzje dotyczące zmiany miejsca pobytu dziecka, kwestie związane z organizowaniem jego wypoczynku, leczeniem, z wyborem szkoły, zajęć pozalekcyjnych itd.

Rodzic, któremu sąd nie powierzył wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, lecz jedynie przyznał konkretnie określone uprawnienia i obowiązki, traci status przedstawiciela ustawowego dziecka. Prawo wykonywania wszelkich uprawnień i obowiązków dotyczących tego właśnie przedstawicielstwa, posiada tylko ta osoba, której powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Jeśli jednemu z rodziców, w wyroku orzekającym rozwód, sąd nie powierzył wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, lecz jedynie przyznał konkretnie określone uprawnienia i obowiązki, wtedy rodzic ten traci status przedstawiciela ustawowego dziecka. Prawo wykonywania wszelkich uprawnień i obowiązków dotyczących tego właśnie przedstawicielstwa posiada tylko ta osoba, której powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Sąd powinien kształtować wykonywanie władzy rodzicielskiej w taki sposób, by rodzeństwo wychowywało się wspólnie, chyba że innego rozstrzygnięcia wymaga dobro dziecka.

W związku z zawartym w wyroku rozwodowym rozstrzygnięciem o władzy rodzicielskiej nad dzieckiem i o powierzeniu wykonywania tej władzy jednemu z rodziców, może się pojawić konieczność wydania postanowienia o odebraniu dziecka od tego z rodziców, które sprawuje opiekę faktyczną nad dzieckiem, a któremu sąd nie powierzył wykonywania władzy rodzicielskiej.
Może również mieć miejsce sytuacja, kiedy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego sąd stwierdzi, że jednego z rodziców należy pozbawić władzy rodzicielskiej. Dzieje się tak wtedy, kiedy stwierdzi, że rodzic rażąco narusza zasady wykonywani władzy rodzicielskiej wobec dziecka.

Niezależnie od posiadania władzy rodzicielskiej rodzice mają obowiązek oraz prawo do utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Chodzi tutaj o odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce stałego pobytu oraz bezpośrednie porozumiewanie się z nim.
O sposobie utrzymywania tych kontaktów, w razie braku porozumienia w tej sprawie między rodzicami dziecka, w przypadku gdy przebywa ono na stałe u jednego z rodziców, rozstrzygnie sąd. Jeżeli między rodzicami nie ma konfliktu w tym zakresie, rodzice mają prawo wspólnie ustalić te kontakty, kierując się dobrem dziecka i jego rozsądnymi życzeniami.
.

 

Anna Safita
radca prawny specjalizujący się w
prawie pracy i prawie podatkowym,
prywatnie mama małego Kubusia,
miłośniczka górskich wędrówek, książek i kawy.