Podstawowym zadaniem władzy rodzicielskiej jest należyte wychowanie dzieci. Co do zasady, prawo nie ingeruje w jej wykonywanie, jednak ze względu na dobro dziecka oraz dobro społeczne, taka ingerencja jest możliwa. Dowiedz się czym jest ograniczenie praw rodzicielskich i kiedy się je stosuje.

.

Gdy dobro dziecka jest zagrożone, sąd może zastosować ograniczenie władzy rodzicielskiej, np.:
  1. Zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, np. pracy z asystentem rodziny. Skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego. Wysłać rodziców na terapię rodzinną.
  2. Określić, jakie czynności mogą być przez rodziców dokonywane za zezwoleniem sądu.
  3. Poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego.
  4. Skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi.
  5. Zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej.
  6. Powierzyć zarządzanie majątkiem małoletniego ustanowionemu w tym celu kuratorowi.

 

Ograniczenie utrzymywania kontaktów rodziców z dzieckiem

Sąd opiekuńczy ma obowiązek ograniczyć utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem, jeżeli wymaga tego jego dobro. W ramach ograniczenia kontaktów sąd może:

  1. Zakazać spotykania się z dzieckiem.
  2. Zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu.
  3. Zezwolić na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego rodzica albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd.
  4. Ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość.
  5. Zakazać porozumiewania się na odległość.
Zakaz utrzymywania kontaktów rodziców z dzieckiem

Jeżeli natomiast utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza, sąd zakaże ich utrzymywania.

Zawieszenie władzy rodzicielskiej

W razie przemijającej przeszkody w wykonywaniu władzy rodzicielskiej (np. wyjazd rodziców za granicę, pobyt w szpitalu), sąd opiekuńczy może, jeżeli w świetle okoliczności danej sprawy uzna, że wymaga tego dobro dziecka lub interes społeczny, orzec jej zawieszenie i ustanowić dla dziecka opiekę.

Ustanie przyczyny, która spowodowała zawieszenie władzy rodzicielskiej, nie powoduje samo przez się jej przywrócenia. Następuje to dopiero po uchyleniu zawieszenia przez sąd. Jeżeli przyczyna zawieszenia władzy rodzicielskiej ustała, sąd ma obowiązek ją przywrócić.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej

To najbardziej surowy środek ingerencji w sprawowanie władzy rodzicielskiej. Z tego środka sąd może skorzystać wówczas, gdy dobra dziecka nie można zabezpieczyć przy wykorzystaniu łagodniejszych środków.

 

Pozbawienie władzy rodzicielskiej następuje obligatoryjnie gdy:
  1. Wystąpiła trwała przeszkoda uniemożliwiająca sprawowanie władzy rodzicielskiej, np. nieuleczalna choroba, kara długoletniego więzienia.
  2. Rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej, np. karcą dziecko w sposób zagrażający jego zdrowiu, skłaniają do popełnienia przestępstwa, prowadzenia niemoralnego trybu życia.
  3. Rodzice w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, np. głodzą, porzucają, tolerują jego pijaństwo i złe prowadzenie, w sposób zawiniony nie wywiązują się z obowiązku alimentacyjnego względem dziecka.

 

Sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej, jeżeli, mimo udzielonej pomocy, nie ustały przyczyny do umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej, a w szczególności, gdy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem.

Gdy pozbawienie władzy rodzicielskiej zostaje orzeczone tylko w stosunku do jednego z rodziców, wówczas władza przysługuje drugiemu z nich.

W przeciwieństwie do zawieszenia władzy rodzicielskiej, ustanie przyczyny, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, nie nakłada na sąd obowiązku automatycznego jej przywrócenia. Ponowne ustanowienie władzy rodzicielskiej zależy od opinii sądu, który kierując się dobrem dziecka, może uznać, że rodzice nie zasługują na to, by posiadali władzę rodzicielską.

.

Anna Safita
radca prawny specjalizujący się w prawie pracy i prawie podatkowym,
prywatnie mama małego Kubusia,
miłośniczka górskich wędrówek, książek i kawy.