Prawo polskie precyzyjnie określa co wolno a czego nie jego obywatelom. Zasada ta odnosi się również do osób, które są rodzicami. Zawarte w niej prawa i obowiązki mają za zadanie regulować funkcjonowanie tej podstawowej komórki społecznej. Za niewywiązanie się lub łamanie tychże przepisów można zostać pociągniętym nawet do odpowiedzialności karnej. By zapoznać się z najważniejszymi prawami rodziców oraz z ich obowiązkami zapraszamy do zapoznania się z dalszą częścią artykułu.
Prawo do wychowania

Polskie prawo mówi jasno: jeśli rodzic nie został pozbawiony praw rodzicielskich lub dobrowolnie się ich nie zrzekł, ma on prawo do czynnego uczestniczenia w wychowywaniu potomstwa oraz do kontaktów z nim. Zasada ta obowiązuje w każdym z przypadków oprócz wyżej wymienionego, nawet jeśli dany rodzic nie mieszka w tym samym miejscu co dziecko. Jest to o tyle ważne, że w sytuacji rozwodu jedno z rodziców, któremu zostaje powierzona opieka nad nieletnim (patrząc na odsetek wyroków sądowych, najczęściej jest to matka) próbuje utrudniać ten kontakt lub go ograniczyć, dyktując swoje warunki. Jest to oczywiście działanie bezprawne, nie mówiąc już o naganności takiego postępowania.

Obowiązek edukacyjny

Jak wspomnieliśmy na wstępie, bycie rodzicem to nie tylko prawa, ale i również obowiązki. Jednym z najbardziej fundamentalnych jest w tym przypadku obowiązek zapewnienia swojemu dziecku dostępu do edukacji. Nakłada to więc na rodziców zadbanie o to, by dziecku w wieku lat 6 uczęszczało do szkoły (przedszkole i zerówka nie są obowiązkowe). Za niewypełnienie tego obowiązku grozi opiekunom grzywna pieniężna – jej górna wysokość to aż 50 tysięcy złotych. W przypadku braku poprawy kieruje się wniosek do sądu rodzicielskiego w celu ograniczenia władzy rodzicielskiej. Ciekawostka jest tu natomiast możliwość tzw. edukacji domowej, przeprowadzonej przez rodziców (nie trzeba mieć w tym celu uprawnień pedagogicznych), jednak zgoda na to wymaga pozwolenia dyrektora oraz spełnienia kilku dodatkowych warunków.

Szczepienia

Ten zapis wzbudza w społeczeństwie wiele sprzeciwu i kontrowersji. Chodzi tu o to, że na rodzica nakłada się obowiązek (przymus) wykonania określonych szczepień dziecka w określonym czasie. Jeśli opiekun nie wywiąże się z tego zadania, lekarz rodzinny ma obowiązek poinformować o tym fakcie sanepid. W tym wypadku zostaje wydany nakaz szczepienia. Zignorowanie go jest równoznaczne z nałożeniem kary finansowej, której rozpiętość mieści się w przedziale od 500 do 10000 zł. Takie postępowanie jest jednak niezgodne z prawem, dlatego zaleca się odwoływać od decyzji (nie ignorować wezwania do szczepienia).

Prawo do zarządzania majątkiem

Tutaj prawo określa bardzo jasno sytuacje, kiedy rodzic ma prawo rozporządzać majątkiem swojego dziecka. Nim nieletni ukończy 13 lat to opiekun ma prawo zarządzania jego majątkiem. Natomiast po tym czasie, aż do osiągnięcia pełnoletności dziecku wolno decydować o swoim majątku, jednak w ograniczony sposób. Wiąże się to z tym, że nie wolno mu dokonywać zakupów, które opiewały by na dużą kwotę, bez pozwolenia rodziców. Jeśli mimo to uda mu się to zrobić, jako rodzic możemy zwrócić określony towar do sklepu, a sprzedawca zobligowany jest go od nas przyjąć.

Obowiązek utrzymania

Zapewnienie warunków materialnych umożliwiających dziecku prawidłowy rozwój i bezpieczeństwo jest kolejnym z obowiązków rodzica. Do odpowiedzialności karnej za niedopełnienie go mogą zostać pociągnięci zarówno opiekunowie, mieszkający wspólnie z małoletnim jak i ci, nieutrzymujący kontaktów ze swoim potomstwem jednak posiadający cały czas prawa rodzicielskie.

Materiał powstał przy współpracy
z redakcją portalu lawcenter.pl